نمد مالی در گناباد | هنر نیاکانی چند هزارساله در شهرستان گناباد
نمد مالی گناباد یکی از اصیلترین هنرهای نیاکانی ایران و میراث فرهنگی چند هزارساله مردم شهرستان گناباد است. این هنر که با استفاده از پشم طبیعی و بدون نیاز به بافت و دوخت شکل میگیرد، نشاندهنده ذوق و مهارت نسلهای گذشته در صنایع دستی است. در این مطلب به معرفی تاریخچه نمد مالی گناباد، روش تولید سنتی نمد، کارگاهها و تولیدکنندگان فعال، اهمیت گردشگری و اقتصادی این هنر، سایر صنایع دستی گناباد، و همچنین راهکارهایی برای خرید و لذت بردن از محصولات نمدی خواهیم پرداخت.
تاریخچه و جایگاه نمد مالی گناباد
نمد مالی قدمتی طولانی در گناباد دارد و بهعنوان بخشی از هویت فرهنگی و اقتصادی مردم این منطقه شناخته میشود. این هنر در گذشته یکی از اصلیترین تولیدات روستاهای گناباد، بهویژه روستای بیمرغ بوده است. نمد گناباد به دلیل مقاومت در برابر سرما و گرما، همواره در زندگی روزمره مردم نقش مهمی داشته است.
روشهای سنتی تولید نمد در گناباد
مواد اولیه و مراحل کار
برای تولید نمد، ابتدا پشم گوسفند شسته و آماده میشود. سپس آن را مرطوب کرده و همراه با صابون طبیعی روی زمین پهن میکنند. با فشار و مالش مداوم، الیاف پشم به هم قفل میشوند و نمدی مقاوم و یکدست شکل میگیرد. این روش سنتی که به «نمد مال» معروف است، هنوز هم در برخی کارگاههای گناباد انجام میشود و گردشگران علاقهمند به صنایع دستی میتوانند از نزدیک این فرایند را ببینند.
کارگاهها و تولیدکنندگان نمد در شهرستان گناباد
در حال حاضر چندین کارگاه و نمد مال در گناباد فعال هستند. یکی از شناختهشدهترین مراکز، شرکت نمد دوین طب پویا است که محصولات نمدی درمانی و مصرفی مانند زیرانداز، تشک و پد طبی تولید میکند. همچنین در روستای بیمرغ استادکاران نمد مالی پس از سالها رکود، دوباره این هنر را احیا کرده و محصولات خود را در نمایشگاههای داخلی و خارجی عرضه میکنند.
اهمیت نمد مالی گناباد در گردشگری و اقتصاد
نمد مالی گناباد نه تنها یک هنر سنتی است، بلکه ظرفیت مهمی در حوزه گردشگری و گنابادگردی محسوب میشود. بسیاری از گردشگران داخلی و خارجی در بازدید از موزه مردمشناسی گناباد یا کارگاههای محلی، از نزدیک با با این حرفه آشنا شده و محصولات نمدی را بهعنوان سوغات ارزشمند خریداری میکنند. این هنر در اقتصاد بومی شهرستان گناباد نیز نقش چشمگیری دارد.
سایر صنایع دستی گناباد
علاوه بر نمد مالی ، این شهرستان در حوزه صنایع دستی بسیار غنی است. از جمله:
- تون (پارچه) سنتی: پارچهای محلی با بافت خاص که در گذشته کاربردهای متنوعی داشته است.
- سبدهای ارغوان: ساختهشده از شاخههای درخت ارغوان، بسیار ظریف و کاربردی.
- سفال مند گناباد: هنری قدیمی با نقوش سنتی که شهرتی ملی و حتی جهانی دارد.
پیشنهاد گنابادگردی
تهیه دست بافته های نمدی
اگر به هنر و صنایع دستی علاقه دارید، بهترین راه برای تجربه نمد مالی این است که به شهرستان گناباد سفر کنید و از نزدیک در کارگاههای نمد مالی حضور داشته باشید. در کنار این، امکان خرید آنلاین نیز فراهم است و میتوانید از طریق صفحات مجازی نمد مالها و فروشگاههای صنایع دستی گناباد، محصولات مورد نظر خود را سفارش دهید.
در مورد گناباد بیشتر بدانید
برای کسانی که میخواهند بهصورت جامع با آثار تاریخی، صنایع دستی و فرهنگ گناباد آشنا شوند، مطالعه کتاب «تاریخ و جغرافیای گناباد» توصیه میشود. این کتاب را می توانید ار فروشگاه گنابادگردی تهیه کنید.
