منشور کوروش ثبت جهانی شد ؛ در یک رویداد تاریخی در تاریخ ۶ نوامبر ۲۰۲۵ (۱۵ آبان ۱۴۰۴)، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) طی چهل و سومین کنفرانس عمومی خود در شهر سمرقند، منشور کوروش کبیر را بهعنوان یکی از نخستین اسناد مکتوب حقوق بشر جهان به رسمیت شناخت. این قطعنامه با اجماع کامل کشورهای عضو تصویب شد و منشور کوروش را «سندی بنیادین در تاریخ تمدن بشری» و «نخستین نمود مکتوب از اصول آزادی، عدالت، مدارا و احترام به تنوع فرهنگی» معرفی کرد.
تأیید رسمی یونسکو و سند بینالمللی
بر اساس سند رسمی منتشرشده در پایگاه یونسکو با عنوان “Cyrus Cylinder: An Early Charter of Human Rights and Cultural Diversity” (کد سند: ۴۳ C/52). این قطعنامه به پیشنهاد مشترک ایران، تاجیکستان و عراق ارائه شد و پس از بررسی در دستور کار رسمی کنفرانس قرار گرفت.
متن سند :
“The Cyrus Cylinder represents one of the earliest known accounts embodying principles later enshrined in modern human rights frameworks.” (منشور کوروش یکی از نخستین اسناد شناختهشدهای است که اصولی را در خود دارد که بعدها در چارچوبهای مدرن حقوق بشر تثبیت شدند.)
با حمایت گسترده بین المللی منشور کوروش ثبت جهانی شد
کشورهای مصر، هند، کلمبیا، پاکستان، بنگلادش، سنگال، ارمنستان و لهستان از جمله دولتهایی بودند که به تصویب این قطعنامه رأی دادند. این حمایتها نمایانگر پذیرش جهانی ارزش منشور کوروش کبیر و اهمیت آن در گسترش صلح، گفتوگوی بینفرهنگی و عدالت اجتماعی است.
پیوند با اهداف توسعه پایدار
این اقدام در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار سازمان ملل متحد، بهویژه هدف ۱۶ (صلح،عدالتونهادهایقوی) و هدف ۱۷ (مشارکتجهانی برای توسعه) مورد ارزیابی شد. منشور کوروش کبیر اکنون نهتنها یادگار گذشته، بلکه سرمایهای برای آینده بشریت و نمادی از همزیستی فرهنگی و احترام به کرامت انسانی است.
قنات قصبه؛ میراث زنده هخامنشی در خراسان رضوی
در امتداد ارزشهای تمدنی منشور کوروش، قنات قصبه گناباد نمادی از مهندسی پایدار و درک عمیق ایرانیان از طبیعت است. این قنات کهنترین و عمیقترین قنات جهان با قدمتی بیش از ۲۵۰۰ سال و عمق بیش از ۳۰۰ متر شناخته میشود. با وجود گذر قرنها، همچنان پرآب و فعال باقی مانده و نقش حیاتی در تأمین آب کشاورزی منطقه ایفا میکند. قنات قصبه تنها اثر ثبتشده جهانی از استان خراسان رضوی در فهرست میراث جهانی یونسکو بهشمار میرود. این مجموعه شامل عناصر تاریخی ارزشمندی چون پایاب قنات قصبه و مظهر قنات قصبه است که هویت تمدنی آن را تکمیل میکنند. قنات قصبه تصویری زنده از تمدنی است که در اندیشه و عمل، بر عدالت، پایداری و رفاه انسانی تأکید داشته است.
